تاریخ انتشار :سه شنبه ۱۶ خرداد ۹۶.::. ساعت : ۹:۳۹ ق.ظ
print
فاقددیدگاه

بررسی تحولات اخیر الجزایر؛ از انتخابات پارلمانی تا تغییر نخست وزیر

انتخابات پارلمانی می 2017 الجزایر مانند انتخابات‌های پیشین با برتری دو حزب حاکم یعنی جبهه آزادی بخش ملی و فراخوانی میهنی برای مردم سالاری پایان پذیرفت.


123321 - بررسی تحولات اخیر الجزایر؛ از انتخابات پارلمانی تا تغییر نخست وزیر

اندیشکده راهبردی تبیین – پنجشنبه ۴ می ۲۰۱۷ انتخابات مجلس ملی خلق  الجزایر برگزار شد. ۲۳ میلیون نفر شهروند الجزایری واجد شرایط بوده و برای انتخاب ۴۶۲ نماینده می توانستند در انتخابات شرکت کنند. از این میان ۸ میلیون نفر ( ۳۸/۲۵ درصد)  در انتخابات شرکت کردند که نسبت به انتخابات سال ۲۰۱۲ کاهش پنج درصدی داشت. ۵۷ حزب در انتخابات مشارکت داشتند و ۱۲۵۹۱ نفر در ضمن ۹۴۹ لیست حزبی انتخاباتی  و ۱۱۲۵ نفر در ۹۸ لیست آزاد  شرکت داشتند.(۱) ابتدا نتایج انتخابات را ذکر می کنیم و توضیحاتی در مورد احزاب شرکت کننده که کرسی بیشتری تصاحب کردند می‌دهیم و سپس به تحلیل نتایج انتخابات می پردازیم.

 

احزاب و نتایج انتخابات

_حزب جبهه التحریر الوطنی ۱۶۴ کرسی ( با کاهش ۴۴ کرسی نسبت به سال ۲۰۱۲)  که ۵۰ نفر از آنها زن هستند.

_حزب التجمع الوطنی الدیمقراطی ۹۷ کرسی ( با افزایش ۲۹ کرسی نسبت به سال ۲۰۱۲)  که ۳۷ نفر آنها زن هستند.

_ائتلاف حرکت مجتمع السلم- جبهه التغییر ۳۳ کرسی که شش نفر آنها زن هستند.

 _حزب تجمع امل الجزایر ۱۹ کرسی که ۴ نفر آنها زن هستند.

_حزب الاتحاد من اجل النهضه و العداله و البناء ۱۵ کرسی.

– حزب جبهه المستقبل ۱۴ کرسی

_حزب العمال ۱۱ کرسی

ـ حزب التجمع من أجل الثقافه و الدیمقراطیه ۹ کرسی

و سایر احزاب …(۲)

 

جبهه آزادی بخش ملی الجزایر که حزب حاکم به شمار می رود، حزب سیاسی سوسیالیستی ملی‌گرا است که در سال 1954 تاسیس شد و جنگ استقلال الجزایر بر ضد استعمار فرانسه را سازماندهی کرد و پس از استقلال، تنها حزب حاکم در این کشور شد. این حزب مهمترین حزب الجزایر بوده و همواره قدرت را در دست داشته است.

 

جبهه آزادی بخش ملی الجزایر که حزب حاکم به شمار می رود، حزب سیاسی سوسیالیستی ملی‌گرا است که در سال ۱۹۵۴ تاسیس شد و جنگ استقلال الجزایر بر ضد استعمار فرانسه را سازماندهی کرد و پس از استقلال،  تنها حزب حاکم در این کشور شد. این حزب مهمترین حزب الجزایر بوده و همواره قدرت را در دست داشته است. بوتفلیقه رئیس جمهور کنونی الجزایر که از سال ۱۹۹۹ در این سمت قرار دارد و آخرین بار در انتخابات سال ۲۰۱۴ پیروز شد از اعضای این حزب می باشد. این حزب در انتخابات‌های اخیر مجلس ملی خلق نیز بیشترین کرسی را به دست آورده است. از حیث ایدئولوژی از سه منبع، مشروعیت خود را می گیرد ۱)  ملی گرایی و انقلابی‌گری علیه فرانسه ۲) سوسیالیسم ۳) اسلام که به عنوان بنیادی برای اجماع ملی قرار می‌گیرد. جبهه آزادی بخش ملی در اول نوامبر ۱۹۵۴ در بیانیه ای اهداف داخلی و خارجی خود را اعلام کرد. اهداف داخلی عبارت بودند از: برپایی حکومت دموکراتیک طبق مبانی اسلامی،  برقراری استقلال ملی،  احترام به تمامی آزادی های اساسی بدون هیچ گونه تبعیض نژادی یا مذهبی و در عرصه بین المللی نیز اتحاد کشورهای شمال آفریقا با محوریت اسلامی-عربی. (۳)

حزب فراخوان میهنی برای مردم سالاری که دومین حزب مهم الجزایر است و در ائتلاف با حزب  جبهه آزادی بخش ملی به شمار می رود، حزب لیبرال در الجزایر است که پس از بروز انشعاب در حزب جبهه آزادی بخش ملی و در آستانه انتخابات پارلمانی کشور در سال ۱۹۹۷ پا به عرصه انتخاباتی گذاشت. این حزب، ملی و به گرایش های سکولار و غیر مذهبی متمایل است و طرفدار پلورالیزم سیاسی و دموکراسی و چرخش قدرت است. این حزب جز موافقان رئیس جمهور بوتفلیقه بوده و از تغییرات قانون اساسی توسط او که اجازه می داد برای بار سوم رئیس جمهور شود حمایت کرد. این حزب در انتخابات سال ۱۹۹۷ با ۱۵۶ کرسی  بیشترین رای را کسب کرد و در سال ۲۰۰۲ کاهش قابل توجهی داشت و فقط ۴۶ کرسی را بدست آورد. در سال ۲۰۱۲ این حزب ۶۱ کرسی کسب کرد. (۴)

 

بزرگترین احزاب اسلامی معارض دولت که در انتخابات مشارکت داشتند ائتلاف جنبش جامعه برای صلح و جبهه التغییر و ائتلافی بین سه حزب اسلامی جبهه العداله و التنمیه و حرکت النهضه و حرکت البنا الوطنی به نام الاتحاد من اجل النهضه و العداله و البناء بود.

 

مهمترین احزاب غیراسلامی معارض دولت که در انتخابات شرکت داشتند عبارت بودند از: حزب التجمع من اجل الثقافه و الدیمقراطیه که حزب سکولار الجزایری است که بر ضرورت استفاده از زبان و لهجه محلی بربرها موسوم به امازیعی در کنار زبان عربی به وسیله مردم قبائل تاکید دارد و همچنین حزب کارگران الجزایری که از افکار چپ پیروی می کند و طرفدار حقوق کارگران و مقابله با استثمار خارجی و شرکت های چند ملیتی و سیاست های موسسه های مالی جهانی مانند بانک جهانی است.

حزب الجبهه الوطنیه الجزاءریه که محافظه کار است و حزب جبهه المستقبل که از جریان اعتدال گراست به عنوان احزاب معارض در انتخابات شرکت داشتند.

بزرگترین احزاب اسلامی معارض دولت که در انتخابات مشارکت داشتند ائتلاف جنبش جامعه برای صلح  و جبهه التغییر و ائتلافی بین سه حزب اسلامی جبهه العداله و التنمیه و حرکت النهضه و حرکت البنا الوطنی به نام الاتحاد من اجل النهضه و العداله و البناء بود. 

جنبش جامعه برای صلح (حماس) در واقع مهمترین حزب اسلامی  الجزائردر سال‌های اخیر بوده  است که در سال ۱۹۹۰ تاسیس شده و شعارش علم و عدل و عمل است. این جنبش روند تداوم تاریخی تشکیلات اخوان المسلمین به حساب می آید و خواستار شیوه تحول صلح آمیز و مرحله ای تا رسیدن به تشکیل دولت اسلامی از طریق اخذ حد وسط در تبلیغ برای جامعه اسلامی است. این جنبش اسلامی معتقد است که می توان به طور مرحله ای و گام به گام پیش رفت. لذا مخالفت خود را با دعوت برای ایجاد دگرگونی فوری اعلام کرد. این جنبش در بسیاری از مواضع و فعالیت های سیاسی خود خواستار ائتلاف با احزاب ملی و اسلامی شد و واکنش های خشنی را از سوی جبهه نجات اسلامی بر انگیخت زیرا جبهه نجات این اقدام جنبش حماس را شیوه سیاسی حساب شده‌ای در کوبیدن وحدت نیروهای اسلامی به حساب آورد. این حزب با حزب فراخوانی میهنی برای مردم سالاری و جبهه آزادی بخش ملی الجزایر از ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ ائتلافی را تشکیل دادند و از نامزدی بوتفلیقه حمایت می کردند.(۵)

 

تحلیل نتایج

حزب جبهه آزادی بخش ملی ۴۴ کرسی خود را نسبت به سال ۲۰۱۲ از دست داد و حزب  فراخوان میهنی برای مردم سالاری ۲۹ کرسی بیشتر از سال ۲۰۱۲ به دست آورد . تقویت حزب فراخوان میهنی  می‌تواند جایگاه رهبر این حزب احمد اویحیی که سابقه نخست وزیری الجزایر را در زمان ریاست جمهوری بوتفلیقه دارد یا دیگر رهبران این حزب را برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۹ تقویت کند. تغییر رئیس جمهور الجزایر از بوتفلیقه که حدود ۲۰ سال است ریاست جمهوری را در این کشور داراست می تواند سبب ایجاد فضای جدیدی در این کشور شود .

احزاب اسلامی مخالف الجزایری نیز بعد از تحریم‌هایی که در سال های گذشته کرده بودند، توانستند ۶۷ کرسی کسب کنند که نسبت به سال ۲۰۱۲ که ۶۰ کرسی کسب کرده بودند افزایش داشت. این امر اگر بیان گر قدرت یابی بالای آن ها نباشد، حداقل به معنای عدم تضعیف آن ها است.

هیچ یک از احزاب چپ بیش از ۲۱ صندلی را کسب نکردند . اگر انها بخواهند صدایی در پارلمان داشته باشند باید ائتلاف را تشکیل بدهند.

 

احزاب اسلامی مخالف الجزایری نیز بعد از تحریم‌هایی که در سال های گذشته کرده بودند، توانستند 67 کرسی کسب کنند که نسبت به سال 2012 که 60 کرسی کسب کرده بودند افزایش داشت.

 

تغییر رئیس دولت

رئیس جمهور با مشورت احزابی که اکثریت را در پارلمان دارند نخست وزیر را انتخاب می کند و نخست وزیر برنامه دولتش را برای تصویب به پارلمان ارائه می دهد. بعد  از انتخابات پارلمانی تغییر نخست وزیر طبیعی به نظر می رسد تا تحولی ایجاد شود. گفته می شود یک از عوامل تغییر عبدالمالک سلال این بود که او در قانع کردن جریان اسلامی برای انضمام به ائتلاف حکومتی ناموفق بود. جریان اسلامی، حزب تحریر وطنی را به تقلب در انتخابات متهم می کند و مقری رئیس حرکت مجتمع السلام گفته بود اگر تقلب نمی شد حزبش در انتخابات پیروز می شد.(۶) عبدالمالک سلال نخست وزیر پیشین که از جهت حزبی مستقل بود، می تواند کاندیدایی برای انتخاب ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۹ شود. بوتفلیقه، عبدالمجید تبون که  پیش از این وزیر مسکن بود را به عنوان نخست وزیر تعیین کرد.(۷) انتخاب تبون که او نیز عضو حزب جبهه آزادی بخش ملی است تغییر اساسی در سیاست ها و روند های الجزایر ایجاد نخواهد کرد و تلاش او در راستای بهبود اوضاع اقتصادی قرار می گیرد.

 

نتیجه گیری

انتخابات پارلمانی می ۲۰۱۷ الجزایر مانند انتخابات‌های پیشین با برتری دو حزب حاکم یعنی جبهه آزادی بخش ملی و فراخوانی میهنی برای مردم سالاری پایان پذیرفت. این به معنای آن است که تغییر اساسی در سیاست ها  و روندهای الجزایر صورت نخواهد پذیرفت. تغییر نخست وزیر بعد از انتخابات پارلمانی برای ایجاد تحول در چارچوب همان سیاست های کلی احزاب حاکم خواهد بود. انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۹ الجزایر برای آینده این کشور مهم خواهد بود. با توجه به اینکه بوتفلیقه از سال ۲۰۱۳ دچار سکته مغزی شده  و وضعیت جسمانی مناسبی ندارد، رقابت برای کسب کرسی او بین احزاب مختلف در سال ۲۰۱۹ شدت خواهد گرفت. افرادی از حزب جبهه آزادی بخش ملی (که در این انتخابات پارلمانی وضعیتش افول کرده است) و افرادی از حزب فراخوانی میهنی برای مردم سالاری (که در این انتخابات پارلمانی وضعیتش بهبود پیدا کرده است) و حتی افرادی از احزاب اسلامی و چپ در غیاب احتمالی بوتفلیقه مدعی گرفتن ریاست جمهوری خواهند بود که می تواند تغییرات اساسی تری را  برای سیاست های  الجزایر رقم بزند .


منابع:

 

۱)انتخابات الجزائر ۲۰۱۷ : http://www.aljazeera.net/knowledgegate/newscoverage/2017/5/2/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-2017

۲)انتخابات الجزائر.. الحزب الحاکم یتصدر النتائج وإسلامیون یحلّون بالمرکز الثالث: http://www.arab48.com/

۳)گروه پژوهش موسسه مطالعات اندیشه سازان نور ،آشنایی با کشورهای جهان اسلام؛ الجزایر، موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، تهران، چاپ اول ۱۳۹۱، ص ۲۷۶٫

۴)گروه پژوهش موسسه مطالعات اندیشه سازان نور،پیشین،۲۸۸ .

۵)حرکه مجتمع السلم، http://www.aljazeera.net/encyclopedia/movementsandparties/2016/6/16/%d8%ad%d8%b1%d9%83%d8%a9-%d9%85%d8%ac%d8%aa%d9%85%d8%b9-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d9%85.

۶) الإسلامیون بالجزائر یتهمون الحزب الحاکم بتزویر الانتخابات: http://www.arab48.com

۷) تعیین وزیر السکن الجزائری رئیسًا للوزراء خلفا لسلال: http://elaphmorocco.com/Web/news/2017/05/9756.html

برچسب ها: ~ ~ ~ ~ ~

دیدگاه خود را به ما بگویید.

لطفا معادله را به روز کنید