حمله احتمالی رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی عراق؛ اهداف و پیامدها

نوشتار پیش‌رو پس از بررسی اهداف حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی عراق به پیام‌ها و پیامدهای این حمله برای دولت عراق و جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد.

اندیشکده راهبردی تبیین – در روزهای گذشته اخباری از حمله نظامی رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی در شمال بغداد، پایتخت عراق منتشر شد. براساس اعلام برخی رسانه‌ها در این تجاوز نظامی، چند نفر از نیروهای مقاومت شهید و زخمی شده‌اند. پس از 38 سال این نخستین‌بار است که رژیم صهیونیستی، خاک عراق را هدف قرار می‌دهد. البته اخبار متفاوتی از ماهیت و چگونگی این عملیات منتشر شده، اما برخی شواهد و قرائن نشان می‌دهد امکان اجرای این عملیات از سوی رژیم صهیونیستی جدی است؛ به خصوص که خود صهیونیست‌ها نیز مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته‌اند. فارغ از چنین مباحثی، نکته حائز اهمیت، اراده رژیم صهیونیستی برای هدف قرار دادن نیروهای مقاومت در خاک عراق است که نشان می‌دهد این رژیم اهداف مهمی را دنبال می‌کرده که چنین عملیات پرریسکی را به لحاظ سیاسی انجام داده است. از این‌رو در نوشتار پیش‌رو پس از بررسی اهداف حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی عراق به پیام‌ها و پیامدهای این حمله برای دولت عراق و جمهوری اسلامی ایران پرداخته می‌شود.

  1. ابعاد و احتمالات حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی

کمیته اطلاع‌رسانی ارتش عراق در 20 جولای 2019 در گزارشی اعلام کرد که بامداد جمعه 19 جولای پایگاه حشدالشعبی در آمرلی، واقع در استان صلاح‌الدین، دو بار هدف پهپادهای ناشناس قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، حمله به پایگاه الشهداء، محل استقرار تیپ ۱۶حشدالشعبی، در ساعات۱:۵۰ و ۲:۲۰ بامداد جمعه صورت گرفته که در جریان آن یک نفر از نیروهای مقاومت به شهادت رسید و دو نفر دیگر نیز مجروح شده‌اند. [1]

اگرچه تاکنون هیچ یک از طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است اما اخبار حاکی از نقش‌آفرینی رژیم صهیونیستی در این حمله دارد به خصوص که مقامات رژیم صهیونیستی بارها پایگاه‌های نیروهای مقاومت در عراق را به حمله نظامی تهدید کرده‌اند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در سخنرانی خود در هفتاد و سومین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت: «اسرائیل همه آن‌هایی را که با ایران همکاری دارند، در هر کجا که باشند حتی در عراق مورد تعقیب و مجازات قرار خواهد داد.» آویگدور لیبرمن، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی نیز پس از انتشار ادعا‌هایی درباره انتقال موشک‌های بالستیک از ایران به عراق، در سوم سپتامبر 2018 در جریان کنفرانسی در بیت‌المقدس گفت: «مواضع نظامی ایران در خاک عراق که از سوی اسرائیل مشکوک ارزیابی شوند، ممکن است هدف حملات هوایی قرار بگیرند.» [2] به نظر می‌رسد هم‌اکنون رژیم صهیونیستی بدون سروصدا و با هماهنگی و چراغ سبز آمریکا این تهدیدات را عملی کرده است. [3] به خصوص که حریم هوایی عراق تحت کنترل فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده آمریکا قرار دارد. همزمان با انتشار خبر حمله به پایگاه آمرلی نیز شبکه الاتجاه عراق پرده از جاسوسی جدید آمریکا علیه نیروهای حشدالشعبی و نیروهای مسلح عراق برداشت و اعلام کرد که هواپیمای جاسوسی بی 350 آمریکا اقدام به انجام پایش هوایی کامل کوهستان سنجار و اماکن جنوبی این منطقه کرده است. [4]

 

خبرگزاری العهد نوشت پایگاه آمرلی توسط سه کلاهک انفجاری چرخشی از نوع هاروپ، ساخت رژیم صهیونیستی و از طریق جنگنده اف‌16 هدف قرار گرفته است. اما برخی از رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نظیر روزنامه شرق الأوسط، خبرگزاری اسکای پرس، هفته‌نامه لوپوئن و خبرگزاری فرانسه این احتمال را می‌دهند که در این عملیات از جنگنده اف‌35 استفاده شده است

 

با این حال پس از انتشار خبر حمله به پایگاه آمرلی، شان رابرتسون، سخنگوی پنتاگون، اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در این حمله دخالتی نداشته‌اند. در همین راستا هشام الهاشمی، کارشناس امنیتی عراق گفت: «با تأکید پنتاگون بر اینکه این حمله کار آمریکا نبوده، احتمال دست داشتن رژیم صهیونیستی در این حادثه شدت می‌گیرد، به خصوص که رژیم صهیونیستی پیش از این تهدید کرده بود که برای حفظ امنیت خود کارگاه‌ها و مخازن سلاح حشدالشعبی را هدف قرار خواهد داد.» [5] احسان الشمری، مشاور سابق نخست‌وزیر عراق نیز احتمال دست داشتن رژیم صهیونیستی در حمله به پایگاه آمرلی را خصوصاً بعد از تهدیدات سابق تل‌آویو دور از انتظار ندانسته است.

علاوه بر کارشناسان سیاسی و امنیتی عراق، کارشناسان صهیونیستی و منابع عبری نیز به نقش‌آفرینی تل‌آویو در این عملیات اشاره کرده‌اند. آموس یادلین، ژنرال سابق نیروی هوایی رژیم صهیونیستی گفته است که احتمال دارد این حمله کار تل‌آویو باشد. وی گفته: «نیروی نظامی اسرائیل در عراق فعالیت می‌کند اما نباید مسئولیت چنین حملاتی را برعهده بگیرد؛ زیرا این امر می‌تواند روابط تل‌آویو – واشنگتن را تحت تأثیر خود قرار دهد.» ایال زیسر، استاد دانشگاه تل‌آویو نیز تأکید کرده که حمله به مواضع ایران در عراق با سیاست اعلام شده رژیم صهیونیستی همخوان است. [6] جاکی حوجی، تحلیلگر مسایل کشورهای عربی در روزنامه عبری زبان معاریو نوشت: «نحوه اجرای این عملیات آشکار می‌کند که این عملیات کار اسرائیل است؛ زیرا این حمله از نوع حملات اسرائیل در سوریه است.» [7]

پیرامون ماهیت و نوع سلاح مورد استفاده در حمله به پایگاه آمرلی نیز اگرچه کمیته اطلاع‌رسانی ارتش عراق اعلام کرد این حمله از طریق پهپاد انجام شده اما قریب به اتفاق رسانه‌ها اعلام کرده‌اند این حمله به‌ وسیله جنگنده صورت گرفته است. در همین راستا خبرگزاری العهد نوشت پایگاه آمرلی توسط سه کلاهک انفجاری چرخشی از نوع هاروپ، ساخت رژیم صهیونیستی و از طریق جنگنده اف‌16 هدف قرار گرفته است. [8] اما برخی از رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نظیر روزنامه شرق الأوسط، خبرگزاری اسکای پرس، هفته‌نامه لوپوئن و خبرگزاری فرانسه این احتمال را می‌دهند که در این عملیات از جنگنده اف‌35 استفاده شده است. به‌ویژه که حدود یک هفته پیش از انجام این حمله، بنیامین نتانیاهو، در دیدار از اسکادران جنگنده‌های اف‌‌35، ایران را تهدید کرد که باید از این جنگنده‌ها بترسد چون قادرند به خاک ایران برسند.

  1. اهداف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی

رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی عراق اهداف متعددی را دنبال می‌کند. نخستین هدف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی ایجاد تفرقه و اختلاف بین نیروهای حشدالشعبی است. از آنجا که حشدالشعبی علاوه بر شیعیان، متشکل از عشایر اهل سنت و مسیحیان عراق است، رژیم صهیونیستی با حمله به این پایگاه به دنبال ایجاد اختلاف و شکاف بوده است. به‌ویژه اینکه صهیونیست‌ها در راستای ایجاد شکاف بین عشایر سنی و نیروهای شیعه، دلیل حمله به پایگاه آمرلی را وجود انبار موشک‌های بالستیک ایران معرفی کرده‌اند. در همین راستا روزنامه اسرائیل هیوم می‌نویسد: «اهدافی که در حملات اخیر در عراق ضربه دیدند، انبارهای موشکی ایران در پایگاه‌های حشدالشعبی بود.» روزنامه‌ هاآرتص نیز گزارش داد «موشک‌هایی که ایران در عراق انبار کرده دقیق‌تر از مواردی است که به حزب‌الله داده و نفوذ نظامی بیشتر ایران در عراق تهدیدی برای تل‌آویو است».

 

یکی دیگر از اهداف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی، به تلاش و تمایل تل‌آویو برای تحریک افکار عمومی عراق علیه حشدالشعبی و جمهوری اسلامی ایران بازمی‌گردد. در واقع رژیم صهیونیستی به دنبال القاء این پیام به عراقی‌هاست که در صورت همراهی این کشور با محور مقاومت، عراق به میدان نبرد و جبهه جدیدی تبدیل خواهد شد

 

دومین دلیل حمله رژیم صهونیستی به عراق آن هم در آستانه انتخابات کنست را می‌توان در راستای بهره‌برداری انتخاباتی نتانیاهو تحلیل و ارزیابی کرد. نتایج آخرین نظرسنجی‌های انتخابات کنست حاکی از آن است که حزب لیکود به رهبری نتانیاهو، در حال واگذار کردن اوضاع به ائتلاف آبی و سفید به رهبری بنی‌گانتس است. این امر موجب شده است که نتانیاهو با اتخاذ تاکتیک‌ها و شگردهای متعدد از احزاب رقیب خود عقب نماند. در همین راستا نتانیاهو بعد از حمله به پایگاه آمرلی ویدئویی تبلیغی منتشر کرد که تلویحاً حمله رژیم صهیونیستی به عراق را تأیید می‌کند. این ویدئو بخشی از سخنرانی نتانیاهو در جلسه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد را شامل می‌شود. این اقدام نتانیاهو با مواضع دو ماه پیش او متفاوت است. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی طی دو ماه گذشته به طرز عجیبی از اظهارنظر درباره مسائل مرتبط با تنش بین تهران – واشنگتن خودداری می‌کرد، اما اخیراً برای تقویت جایگاه خود در انتخابات آتی، تصمیم گرفته تهدیدات و اتهامات علیه ایران را از سر بگیرد. 

سومین هدف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه حشدالشعبی مقابله با کریدور تهران – بغداد – دمشق است. طی سال‌های گذشته بستن این کریدور جزو یکی از اهداف اصلی رژیم صهیونیستی بوده است. [9] عراق پل ارتباطی و حلقه وصل ایران با سوریه و بعد از آن لبنان، فلسطین و سرزمین‌های اشغالی است؛ به خصوص که با کاهش امنیت مسیرهای دریایی ایران به سوریه، اهمیت عراق بیش از پیش احساس می‌شود. لذا اگر به هر دلیلی نقش و جایگاه عراق در این محور کم‌رنگ شود، ارتباط تهران با بازیگران محور مقاومت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. از این‌رو و در سایه این نکات است که اکنون عراق برای صهیونیست‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است. مقامات و کارشناسان آمریکایی و صهیونیستی که نفوذ منطقه‌ای ایران برای آن‌ها تهدید موجودیتی به شمار می‌رود، بارها از مسیر زمینی ایران تا دریای مدیترانه ابراز نگرانی کرده‌اند. مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا گفته است: «ایران به دنبال کریدوری است که از مرزهای ایران تا سواحل مدیترانه کشیده شده باشد. تهران این کریدور را برای انتقال نیرو و سیستم پیشرفته تسلیحاتی به مرزهای اسرائیل می‌خواهد». این کمربند که از آن با عناوین مختلفی مانند «پل زمینی» و «کریدور زمینی» نام برده می‌شود، موجب هراس و نگرانی مقامات آمریکایی و صهیونیستی شده است و اندیشکده‌هایی نظیر مرکز مطالعات امنیت ملی و بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها‌ تاکنون گزارش‌های متعددی را با این موضوع منتشر کرده‌اند. مارتین چولوف نیز در اکتبر 2016 در روزنامه گاردین اولین نقشه از این کریدور را منتشر کرد؛ مسیری که از ایران وارد مرکز عراق می‌شد، سپس راه خود را به سمت شمال غرب کج می‌کرد و با عبور از شهر «سنجار» از گذرگاه مرزی «ربیعه» وارد سوریه می‌شد. چولوف می‌نویسد این کریدور که در دستورکار تهران است یکی از «مهم‌ترین پروژه‌ها برای تأمین یک هلال نفوذ در عراق و سوریه بوده که به دریای مدیترانه ختم می‌شود.» [10]

چهارمین هدف حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه حشدالشعبی مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی ایران در عراق است. بعد از سرنگونی رژیم بعث در عراق، رژیم صهیونیستی سعی کرده است تا از هر طریقی مانع نفوذ ایران در این کشور شود؛ زیرا نزدیک شدن دولت عراق به ایران باعث قدرتمند‌تر شدن محور مقاومت در منطقه می‌شود. گزارش‌های متعددی درباره نگرانی نهادهای امنیتی رژیم صهیونیستی از نفوذ ایران در عراق منتشر شده که در آن‌ها تأکید شده هدف از این نفوذ ایجاد خطر برای تل‌آویو است. اوج این تحلیل‌ها را مرکز مطالعات امنیت ملی منتشر کرد که در آن تأکید شده بود که تل‌آویو باید خود را برای حملات راکتی نیروهای وابسته به ایران در عراق آماده کند. در حقیقت تل‌آویو به شدت از گسترش و تقویت گروه‌های مقاومت در عراق و افزایش نفوذ ایران در این کشور احساس نگرانی می‌کند؛ لذا انگیزه کافی برای انجام عملیات تجاوزکارانه علیه پایگاه حشدالشعبی در آمرلی را داشته است.

یکی دیگر از اهداف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی، به تلاش و تمایل تل‌آویو برای تحریک افکار عمومی عراق علیه حشدالشعبی و جمهوری اسلامی ایران بازمی‌گردد. در واقع رژیم صهیونیستی به دنبال القاء این پیام به عراقی‌هاست که در صورت همراهی این کشور با محور مقاومت، عراق به میدان نبرد و جبهه جدیدی تبدیل خواهد شد. از این‌رو رسانه‌های صهیونیستی با ابراز اطمینان از دست داشتن این رژیم در حمله به پایگاه حشدالشعبی در آمرلی، اعلام کرده‌اند در صورت ادامه حضور ایران این‌گونه حملات ادامه می‌یابد و عراق به جبهه جدید تل‌آویو برای مقابله با تثبیت نظامی جمهوری اسلامی ایران تبدیل خواهد شد.

 

عراق که در دوران پساداعش به دنبال تقویت سرمایه‌گذاری و جذب شرکت‌های خارجی برای همکاری در بخش انرژی، صنعت و ساخت‌وساز است با این حمله و به ‌خصوص در صورت تداوم و ادامه‌دار شدن این حملات به کشوری با ریسک‌پذیری بالا برای سرمایه‌گذاری تبدیل خواهد شد

 

ششمین هدف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی، تحریک جمهوری اسلامی ایران برای اقدام نظامی با هدف آغاز درگیری در منطقه است. رژیم صهیونیستی بازیگری است که از تنش‌آفرینی در منطقه استقبال می‌کند؛ زیرا اسرائیل در دکترین امنیتی و راهبردی خود، همواره به دنبال ایجاد مناقشه و درگیری در داخل و در میان کشور‌های منطقه بوده است. مقامات رژیم صهیونیستی همواره واشنگتن را به اقدام نظامی علیه ایران تشویق و تحریک کرده‌اند. یسرائیل کاتس، وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی اخیراً گفت: «تل‌آویو در حال فراهم کردن مقدمات لازم برای مشارکت در درگیری احتمالی بین ایران و آمریکا در پی تصمیم ایران به توقف تدریجی تعهدات هسته‌ای است.» در همین راستا صاحی هانقبی، وزیر همکاری‌های منطقه‌ای رژیم صهیونیستی ضمن استقبال از تنش بین ایران و آمریکا معتقد است این تنش‌ها دو نتیجه خواهد داشت که هردو برای تل‌آویو خوب خواهد بود: «یا ایرانی‌ها شروط آمریکا را پذیرفته و به پای میز مذاکره می‌روند و توافق جدیدی حاصل می‌شود یا درگیری نظامی رخ می‌دهد.» برخی کارشناسان نظامی نیز معتقدند که اگر رژیم صهیونیستی مورد حمله قرار گیرد، فرصت بسیار مناسبی خواهد بود که به پایگاه‌های نظامی و تأسیسات اتمی در ایران حمله کند. [11]

  1. پیام‌ها و پیامدهای حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی برای دولت عراق

حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی برای دولت عراق دربردارنده پیام‌ها و پیامدهای متعددی است. یکی از پیام‌های مهم حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی، انتقال پیام هزینه‌زا بودن ادامه فعالیت حشدالشعبی در عراق است. پیام‌ دیگر حمله رژیم صهیونیستی اعطای هشدار به دولت عراق برای تضعیف و کم‌رنگ نمودن نقش حشدالشعبی است. پس از اضمحلال نسبی داعش در عراق، نظریه‌ای که پیرامون آینده حشدالشعبی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی مطرح و حمایت می‌شد، انحلال حشدالشعبی بود؛ بر اساس این دیدگاه با پایان داعش در عراق، حشدالشعبی نیز باید منحل شود. اما از آنجایی که فرمان جدید عادل عبدالمهدی پیرامون ادغام حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق در راستای حمایت از حشدالشعبی بود با استقبال آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه نشد. [12] تحریم مقامات عراقی نزدیک به حشدالشعبی و عدم صدور ویزای عادل عبدالمهدی برای سفر به آمریکا توسط دولت ترامپ در همین راستا قابل تحلیل است. رژیم صهیونیستی نیز سعی دارد در هماهنگی با آمریکا با انجام حملاتی علیه پایگاه‌های حشدالشعبی این پیام را به دولت عراق انتقال دهد که ادامه فعالیت این نیرو برای عراق هزینه‌بر و چالش‌زا خواهد بود.

حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی برای دولت عراق تبعات و پیامدهای منفی متعددی دارد. نخستین پیامد حمله رژیم صهیونیستی ایجاد اخلال در روند بازسازی عراق است. عراق که در دوران پساداعش به دنبال تقویت سرمایه‌گذاری و جذب شرکت‌های خارجی برای همکاری در بخش انرژی، صنعت و ساخت‌وساز است با این حمله و به ‌خصوص در صورت تداوم و ادامه‌دار شدن این حملات به کشوری با ریسک‌پذیری بالا برای سرمایه‌گذاری تبدیل خواهد شد. این امر می‌تواند روند بازسازی مناطق آزاد شده از چنگ داعش را با چالش مواجه کند.

دومین پیامد حمله رژیم صهیونیستی به عراق تشدید فعالیت‌های گروه‌های تروریستی خواهد بود. ادامه حملات اسرائیل به عراق موجب قدرت‌یابی و بازگشت مجدد داعش در عراق می‌شود. زیرا خلأ امنیتی ناشی از حملات رژیم صهیونیستی می‌تواند زمینه‌ساز قدرت‌گیری دوباره داعش باشد. به خصوص که خلأ امنیتی به مثابه کاتالیزوری برای ظهور مجدد داعش در عراق است.

سومین پیامد حمله اسرائیل، تهدید منافع آمریکا در عراق خواهد بود. علاوه بر نیروهای حشدالشعبی بسیاری از عراقی‌ها از سیاست‌مدارن گرفته تا توده مردم با حضور آمریکا در خاک عراق مخالف هستند. نمایندگان پارلمان عراق نیز بارها قانون اخراج نیروهای آمریکایی از خاک عراق را مطرح کرده‌اند اما با فشار آمریکایی‌ها این اقدام تاکنون موفقیت‌آمیز نبوده است. با این حال اماکن دیپلماتیک، پایگاه‌های نظامی و شرکت‌های آمریکایی در عراق بارها و به دلایل متعدد توسط گروه‌های مختلف مورد حمله قرار گرفته‌اند. واکنش زودهنگام واشنگتن پیرامون حمله به پایگاه آمرلی نیز در همین راستا صورت گرفته است. در این میان یکی از دلایل عدم تأیید حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی توسط دولت عراق و سکوت دولت در این زمینه به هراس از بازتاب منفی این امر بر تهدید منافع آمریکا در عراق بازمی‌گردد؛ زیرا در صورتی که دولت عراق صحت اخبار مربوط به حمله جنگنده رژیم صهیونیستی به پایگاه الشهداء که به احتمال زیاد با هماهنگی آمریکا صورت گرفته را تأیید کند این به معنای شکل‌گیری اعتراضات علیه حضور نیروهای آمریکایی در عراق و به خطر افتادن منافع واشنگتن است.

  1. پیام‌ها و پیامدهای حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی برای جمهوری اسلامی ایران

حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی در عراق برای جمهوری اسلامی ایران نیز چندین پیام‌ و پیامد دارد. نخست اینکه رژیم صهیونیستی با حمله به پایگاه آمرلی که در اوج تنش میان تهران – واشنگتن صورت می‌گیرد به دنبال ارسال این پیام به ایران است که توانایی حمله به منافع تهران را دارد. دومین پیام رژیم صهیونیستی به ایران این است که جنگنده‌های اف35 این رژیم توانایی رسیدن و ورود به مرزهای جمهوری اسلامی ایران را دارند. سومین پیام اسرائیل به ایران از طریق حمله به پایگاه آمرلی عراق این است که تل‌آویو در هرگونه تنش و درگیری از سوی آمریکا علیه ایران در کنار آن‌ها می‌ایستد و در صورت شکل‌گیری ائتلاف علیه ایران در آن مشارکت خواهد کرد.

 

رژیم صهیونیستی با حمله به پایگاه آمرلی که در اوج تنش میان تهران - واشنگتن صورت می‌گیرد به دنبال ارسال این پیام به ایران است که توانایی حمله به منافع تهران را دارد

 

حمله رژیم صهیونیستی به پایگاه آمرلی برای جمهوری اسلامی ایران پیامدهای متعددی نیز دارد. نخستین این پیامدها شکل‌گیری تهدید امنیتی برای ایران ناشی از بازگشت و قدرت‌یابی داعش در عراق در بستر ناامنی ‌فزاینده است که در صورت شکستن اقتدار دولت، ارتش و حشد الشعبی  امکان‌پذیر است. بازگشت داعش به عراق می‌تواند به شکل‌گیری تبعات امنیتی متعدد نظیر دگرگونی در موازنه قدرت منطقه‌ای، افزایش حضور نظامی آمریکا در عراق، تضعیف گفتمان شیعی در عراق، کاهش عمق استراتژیک و توانمندی الهام‌بخشی جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه و افزایش تحرکات گروه‌های تروریستی و تجزیه‌طلب در نواحی مرزی ایران منجر شود. به خصوص که طی یک ماه گذشته داعش مشغول طراحی نقشه‌ای برای بر هم زدن امنیت در مرزهای بین عراق و ایران بوده است. [13]

از آنجا که یکی از اهداف رژیم صهیونیستی از حمله به پایگاه آمرلی تحریک افکار عمومی عراق علیه حشدالشعبی و جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است؛ این احتمال ممکن است که تل‌آویو با هماهنگی و حمایت برخی از بازیگران منطقه‌ای که از گسترش روابط ایران و عراق ناخرسند هستند به دنبال سازماندهی اعتراضات ساختگی علیه جمهوری اسلامی ایران همانند اغتشاشات تابستان 2018 استان بصره باشد.

نتیجه‌گیری

رژیم صهیونیستی به ندرت در مورد تجاوز نظامی علیه کشورها اظهار نظر می‌کند و معمولاً با گذشت زمان مسئولیت حملات را متقبل می‌شود. حمله به پایگاه آمرلی در عراق نیز که از حساسیت خاصی برخوردار است موجب شده که مقامات صهیونیستی تاکنون این حمله را به صورت رسمی تأیید نکنند؛ زیرا تأیید حمله باعث هماهنگی و اتحاد نظر عراقی‌ها در مورد لزوم خروج نظامیان آمریکا از عراق می‌شود و این امر می‌تواند روابط تل‌آویو – واشنگتن را تنش‌زا کند.

پیرامون اتخاذ سکوت دولت عراق و عدم محکوم کردن رژیم صهیونیستی نیز می‌توان به دو عامل احتمالی اشاره کرد. نخست، فشارهای مستقیم واشنگتن و سفارت آمریکا در بغداد به دولت عراق در مورد لزوم اتخاذ سکوت و دوم هراس دولت عراق از شکل‌گیری موج جدید اعتراضات در این کشور علیه آمریکا. با این حال دولت عراق نباید امنیت و منافع ملی خود را با هدف جلب رضایت واشنگتن و حفظ منافع آمریکا به خطر بیاندازد. از این‌رو شکایت عراق از تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی به حریم هوایی و خاک خود در شورای امنیت سازمان ملل متحد ضروری به نظر می‌رسد؛ در غیر این صورت در آینده نیز رژیم صهیونیستی به خاک عراق تجاوز خواهد کرد به خصوص که بسیاری از کارشناسان سیاسی و نظامی صهیونیستی سکوت عراق را نشانه رضایت قلمداد کرده‌اند.

در پایان این نکته لازم به ذکر است که نیروی هوایی عراق به سبب فقدان تکنولوژی کارآمد و قوی برای حراست از حریم هوایی در مقابل حملات رژیم صهیونیستی موانع جدی دارد؛ از این‌رو نیروی هوافضای جمهوری اسلامی ایران توانایی کمک و انتقال تجربه موفق خود به نیروی پدافند عراق را داراست که این امر می‌تواند از تکرار تجاوز نظامی اسرائیل به عراق جلوگیری کند.

منابع

[1]. بغداد الیوم، «الإعلام الأمنی تؤكد تعرض معسكر تابع للحشد الشعبی فی صلاح الدین لقصف بواسطه طائره مسیره»، 19 یولیو 2019، متاح علی الرابط التالی:

https://baghdadtoday.news/news/90817/%D8%A7%D9%84%D8

 [2]. Dominik Peters und Christoph Sydow, Israels Jagd auf die iranische Phantomarmee, Spiegel Online, 4 August 2019, at:

https://www.spiegel.de/politik/ausland/irak-israel-soll-iran-treue-milizen-angegriffen-haben-a-1279968.html

[3] . Abdolrahman Fathollahi,” What Does Israel Want in Iraq?”, Iran Front Page, 1 August 2019, at:

https://ifpnews.com/views/what-does-israel-want-in-iraq/

[4]. الاتجاه برس، «قبل یومین من استهداف موقع الشهداء فی امرلی .. طائره امیركیه تصور مواقع الحشد الشعبی»، 19 یولیو 2019، متاح علی الرابط التالی:

http://aletejahtv.com/etejah-press/archives/324191

[5]. ناس نیوز، «ردّ البنتاغون على قصف معسكرات الحشد الشعبی فی آمرلی.. وخبیر أمنی یرجح الفاعل»، 19 یولیو 2019، متاح علی الرابط التالی:

http://yon.ir/eR1ly

[6]. Dominik Peters und Christoph Sydow, Israels Jagd auf die iranische Phantomarmee, Spiegel Online, 4 August 2019, at:

https://www.spiegel.de/politik/ausland/irak-israel-soll-iran-treue-milizen-angegriffen-haben-a-1279968.html

[7]. نضال محمد وتد، «هل تنسخ إسرائیل نمط غاراتها على سوریه فی العراق؟»، العربی الجدید، 22 یولیو 2019، متاح علی الرابط التالی:

http://yon.ir/jl3D9

 [8]. عادل الجبوری، «طائره اسرائیلیه قصفت مواقع الحشد الشعبی فی أمرلی»، العهد، 20 یولیو 2019، متاح علی الرابط التالی:

https://www.alahednews.com.lb/article.php?id=8884&cid=116

[9]. Yaakov Lappin, “Israel’s Strategic Goal in Syria”, Begin-Sadat Center for Strategic Studies, 9 August 2019, at:

https://besacenter.org/perspectives-papers/israel-strategy-syria/

[10]. Martin Chulov,” Amid Syrian chaos, Iran’s game plan emerges: a path to the Mediterranean”, The Guardian, 8 Oct 2016, at:

https://www.theguardian.com/world/2016/oct/08/iran-iraq-syria-isis-land-corridor

 

[11]. سیدعلی نجات، «نقش و جایگاه اسرائیل در تنش بین ایران و آمریکا»، پژوهشکده مطالعات راهبردی، 22 خرداد 1398، قابل دسترسی در پیوند:

https://riss.ir/%d9%86%d9%82%d8%b4-%d9%88

[12]. سیدعلی نجات، «ادغام حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها»، پژوهشکده مطالعات راهبردی، 18 تیر 1398، قابل دسترسی در پیوند:

https://risstudies.org/%d8%a7%d8%af%d8%ba%d8%

 [13]. سیدعلی نجات، «بازگشت داعش و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، ماه‌نگار راهبردی دیده‌بان امنیت ملی، شماره 88، مرداد ماه 1398.

 

ارسال دیدگاه