سفر «بینالی ایلدریم» نخست‌وزیر ترکیه به عراق

تصویر تحلیل‌های کوتاه

تغییر ناگهانی سیاست خارجی ترکیه مبنای عملگرایی و عقلایی‌محور سیاست خارجی این کشور را ثابت می‌کند. از طرفی این رویکرد اگر در سطح راهبرد باشد به معنای بازگشت به سیاست «تنش صفر با همسایگان» است.

◀️در این سفر «فکری ایشیک» وزیر دفاع ملی، «عصمت یلماز» وزیر آموزش ملی، «برات آلبایراک» وزیر انرژی، «نیهات زیبکچی» وزیر اقتصاد و «بولنت تفنگچی» وزیر گمرک و تجارت ترکیه، نخست‌وزیر ترکیه را همراهی کردند. طبق گزارش رسانه‌ها نخست‌وزیر ترکیه در این سفر با « فواد معصوم» رئیس‌جمهوری، «حیدرالعبادی» نخست‌وزیر «سلیم جبوری» رییس مجلس نمایندگان عراق، برخی از بزرگان ترکمن و اهل سنت و «مسعود بارزانی» رییس اقلیم کردستان عراق دیدار کرد. این سفر برای اولین بار بود که در طول دو سال گذشته و پس از قوت گرفتن داعش در عراق و اشغال شمال عراق توسط ترکیه در این سطح صورت ‌پذیرفت

✳️تحلیل و ارزیابی

1⃣روابط عراق و ترکیه در زمان حضور گسترده داعش در عراق و تعرض ترکیه به خاک عراق رو به وخامت گذاشت. ضعف دولت مرکزی، خیانت بخشی از نیروهای ارتش و پیشروی چشم‌گیر داعش ترکیه را مترصد کرد تا برخی از اهداف مداخله جویانه خود را جامه عمل بپوشاند. در این چارچوب در پایگاه «بعشیقه» شمال عراق نیروی نظامی پیاده کرد. در این راستا درگیری لفظی و تهدید به حمله بین طرفین بالا گرفته و ترکیه موصل را بخشی از خاک خود قلمداد کرد. اما با نزدیکی به پایان داعش، ترکیه درصدد بهبود روابط با عراق است. حضور سربازان ترک در پایگاه بعشیقه و حضور نیروهای «پ ک ک» در «سنجار»، محور اصلی گفتگو و مذاکره بین طرفین بوده است

2⃣دو طرف در نشست‌های خود بیانیه‌ای صادر کرده و در این بیانیه بر تحقق امنیت و ثبات متقابل، مقابله مشترک با تروریسم و تأکید بر حاکمیت عراق بر پایگاه نظامی «بعشیقه» متعهد شدند. همین مسئله، پیروزی چشم گیری برای عراق و محور مقاومت و شکستی برای محور انحراف(ترکیه) محسوب می‌شود

#تحلیل_کوتاه
📝#تحلیلگر #اندیشکده_راهبردی_تبیین

3⃣نکته قابل تأمل در این میان، رویکرد ترکیه به احیای روابط با عراق است.  این مسئله که آیا آنکارا بهبود روابط را در سطح راهبرد دنبال می‌کند یا در سطح تاکتیک. به نظر می‌رسد ترکیه همچنان به عراق نگاه فزون‌خواهانه و مداخله‌جویانه را در بلند مدت داشته باشد. دیدار با اهل سنت، ترکمن‌ها و اقلیم کردستان عراق این مسئله را ثابت می‌کند

4⃣موضوع بعدی همراهی هیئت اقتصادی در سفر بینالی ایلدریم به عراق است. با وجود اتحاد و نزدیکی راهبردی ایران و عراق، ترکیه بیشترین نقش و حضور را در اقتصاد عراق دارد. بازار عراق، نفت عراق مسئله‌ای است که برای ترکیه حائز اهمیت است. لذا غفلت ایران از این موضوع عرصه را برای فعالیت و نقش‌آفرینی بیشتر اقتصاد و صنعت ترکیه فراهم کرده است

5⃣نکته دیگر بحث بازسازی عراق است که مورد گفتگوی طرفین قرار گرفته است. امروزه نمی‌توان تأثیر اقتصاد بر سیاست را انکار کرد. لذا افزایش و حضور ترکیه در بازسازی زیرساخت‌های انرژی و صنعتی عراق، امتیازات و جایگاه سیاسی ترکیه در آینده عراق را افزایش خواهد داد

6⃣تغییر ناگهانی سیاست خارجی ترکیه مبنای عملگرایی و عقلایی‌محور سیاست خارجی این کشور را ثابت می‌کند. از طرفی این رویکرد اگر در سطح راهبرد باشد به معنای بازگشت به سیاست «تنش صفر با همسایگان» است.

***

• کاری از تحلیلگر اندیشکده راهبردی تبیین

• عضویت در کانال اندیشکده راهبردی تبیین:

https://telegram.me/joinchat/BG7BhTvAH-fc1CjjeSCo4g