اندیشکده راهبردی تبیین - تحولات عراق

اقلیم کردستان عراق در حالی شعارهای سیاسی عبور از خودمختاری به سمت استقلال را مطرح می کند که از درون و بیرون دچار مشکلات و آسیب‌های جدی بوده که عبور از این وضعیت را با موانع و دشواری های خاصی همراه کرده است. در این بین، موانع سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی در حوزه داخلی، از جمله اصلی ترین مواردی هستند که شعار استقلال کردستان عراق را به یک طبل تو خالی تبدیل کرده اند.

لزوم پرداختن به مسائل عام‌المنفعه، نهادسازی و کادرسازی انقلابی برای محافظت از این پتانسیل و اولویت یافتن حشدالشعبی در تامین امنیت و ثبات عراق مسائلی است که می‌تواند در راهبرد و چشم‌انداز آینده حشدالشعبی مورد توجه قرار گیرد.

همان‌قدر که از آزادی موصل، رایحه خوش پیروزی نهایی بر داعش به مشام می‌رسد، بوی تجزیه و تفرقه نیز شدیدتر از هر زمان دیگری، در فضای سیاسی عراق استشمام می‌شود. آزادی موصل، گام نهایی در مبارزه با داعش خواهد بود یا آغاز تجزیه عراق؟

همان‌قدر که از آزادی موصل، رایحه خوش پیروزی نهایی بر داعش به مشام می‌رسد، بوی تجزیه و تفرقه نیز شدیدتر از هر زمان دیگری، در فضای سیاسی عراق استشمام می‌شود. آزادی موصل، گام نهایی در مبارزه با داعش خواهد بود یا آغاز تجزیه عراق؟

عمر تشکیلاتی حشد الشعبی در عراق حالا به دو سال رسیده است؛ دو سالی که به اندازه چندین سال برای این جمعیت مجاهد، تجربه، تلخی و شیرینی به همراه داشت و حالا می‌توان عقلانیت رو به افزایش را در رفتارهای این گروه با وضوح بیشتری دید.

هر چقدر که فضای سیاسی عراق بی‌ثبات‌تر شود و جایگاه‌های اصلی و مهم آن هم‌چون ریاست مجلس و نخست‌وزیری با اقدامات خارج از چارچوب در معرض تهدید قرار گیرد، زمینه برای اعمال نفوذ بازیگران خارجی بیشتر فراهم می‌شود. آمریکا، ترکیه و عربستان، اصلی‌ترین بازیگران خارجی هستند که در شرایط کنونی از وضعیت عراق بهره می‌برند.

در سالی که گذشت، منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا، حوادث مختلفی را تجربه کرد. اندیشکده راهبردی تبیین، در سلسله گزارش‌هایی، به بررسی مهمترین تحولات و رویدادهای کشورهای عراق، سوریه، یمن، عربستان سعودی، ترکیه، لبنان، فلسطین، بحرین، لیبی و مصر و همچنین رژیم صهیونیستی در سال 94 پرداخته است. همچنین سعی شده است چشم‌اندازی هرچند اندک از سال آینده‌ی آن‌ها نیز ارائه گردد.

بررسی تأثیر سه متغیر کردی، سنی و شیعی بر تجزیه یا یکپارچگی عراق نشان‌دهنده این است که متغیر کردی بیشترین تأثیرات مثبت و تشدیدکننده را بر تجزیه عراق دارد و دو متغیر دیگر از قابلیت کمتری برای بردن عراق به سمت تجزیه برخوردارند.

بررسی تأثیر سه متغیر کردی، سنی و شیعی بر تجزیه یا یکپارچگی عراق نشان‌دهنده این است که متغیر کردی بیشترین تأثیرات مثبت و تشدیدکننده را بر تجزیه عراق دارد و دو متغیر دیگر از قابلیت کمتری برای بردن عراق به سمت تجزیه برخوردارند.

در مقایسه با مراسم حج، تعداد شرکت‌کنندگان مراسم اربعین حسینی چندین برابر بیشتر از مراسم حج است. به علت مراسم خودجوش و مردمی اربعین حسینی، آمار دقیقی از تعداد شرکت‌کنندگان در دسترس نیست ولی تعداد زائران حسینی را در اربعین سال ۲۰۰۸ تقریباً نه میلیون قلمداد کرده‌اند. این رقم در سال ۲۰۰۹ افزایش قابل‌توجهی داشت و به هجده میلیون زائر رسید و در سال ۲۰۱۳ این تعداد به بیست میلیون زائر از ۴۰ ملیت مختلف از آسیا، آمریکا، اتحادیه اروپا، استرالیا و آفریقا رسید.

Noskhe Jadid

آخرین مطالب