اندیشکده راهبردی تبیین - تحولات سوریه

جبهه جنوبی سوریه جبهه‌ای است که اگرچه هم اکنون آرام‌تر از دیگر جبهه‌هاست، اما به‌زودی شاهد بروز مهم‌ترین درگیری‌ها خواهد بود.

محاصره‌ی حلب، ضربه‌ی کاری جبهه مقاومت به نیروهای مسلح و حامیان آن‌ها محسوب می‌شود که در صورت حفظ دستاوردها، در میان‌مدت و بلندمدت، موجب ایجاد تحولات راهبردی در عرصه‌ی بحران سوریه خواهد شد.

برخلاف کلیشه‌های رسانه‌ای در مورد دو حزب اصلی آمریکا، حداقل در بررسی مواضع ترامپ به نظر می‌رسد دموکرات‌ها جنگ‌طلب‌تر از جمهوری‌خواهان هستند. ترامپ هرچند ظاهری خشن و عصبانی دارد، ولی با اقدام نظامی فراگیر به‌خصوص در منطقه غرب آسیا مخالف است. ولی کلینتون ابایی از ابراز علاقه خود به استفاده از گزینه نظامی ندارد.

متغیرهایی از قبیل موقعیت ویژه غرب آسیا در دکترین راهبردی چین، تجربه ناموفق رویکرد انفعالی این کشور در بحران لیبی، تشدید عوامل ناامنی و بی­‌ثباتی در محیط امنیتی چین در قالب­هایی مانند سرریز ناامنی در کشور همسایه یعنی افغانستان به غرب چین و برقراری ارتباط میان جدایی‌طلبان استان سین­کیانگ چین با گروه‌های تروریستی در غرب آسیا، چین را به اتخاذ سیاست عملگرایی و درگیری فعالانه در بحران سوریه به­‌جای راهبرد انفعالی سنّتی ترغیب نموده است.

بحران سوریه که از اسفند ماه سال 1389 آغاز شده آسیب های متعددی را برای تمامی افراد و گروه های درگیر و حتی غیردرگیر، ایجاد کرده که آن را به یک "تهدید" واقعی خصوصاً برای ایران تبدیل نموده است. اما با رویکردی فرصت گرایانه، می توان در ابعاد گوناگون این بحران، فرصت هایی رو یافت. به طور خاص در بُعد فرهنگی می توان به پدیده مبارک "مدافعان حرم" اشاره کرد که نسیم معنویت فراگیری را در سطح تمام ایران پخش نمود. این فضا، فرصتی بی نظیر برای مسئولان و فعالان فرهنگی است تا با محور قرار دادن "مدافعان حرم"، کارهای موثری در حوزه جهاد فرهنگی انجام دهند.

در مورد بیانیه اخیر گروه فتح الشام در مورد حرمت جنگ با گروه داعش و عدم همکاری با ارتش ترکیه باید گفت ادله عنوان‌شده در این بیانیه، بیشتر از آن‌که یک مسئله فقهی باشد، یک لفّاظی و فرافکنی سیاسی است که برای مقاصد دیگری مطرح‌شده است.

آزادسازی حلب دارای پیامدهای داخلی و منطقه‌ای و بین‌المللی می‌باشد که به نظر می‌رسد مهم‌ترین آن تغییر تمرکز گروه‌های معارض و گروه‌های تکفیری و همچنین حامیان منطقه‌ای و بین‌المللی آن‌ها از راهبرد جنگ فرسایشی به راهبرد جنگ کثیف است.

اگرچه هم‌سویی روسیه با ایران در سوریه، عملا تا کنون دستاورهای میدانی و سیاسی قابل توجهی رقم زده اما فهم رفتارهای کنونی مسکو می‌تواند در برآورد گام‌های آتی او موثر باشد و بر همین اساس، خروج نسبی روسیه از سوریه، شایسته تحلیل و احساس ضرورتی همه‌جانبه، عمیق و دقیق است تا در نهایت، جبهه مقاومت دچار خسران نشود.

در سالی که گذشت، منطقه‌ی غرب آسیا و شمال آفریقا، حوادث مختلفی را تجربه کرد. اندیشکده راهبردی تبیین، در سلسله گزارش‌هایی، به بررسی مهمترین تحولات و رویدادهای کشورهای عراق، سوریه، یمن، عربستان سعودی، ترکیه، لبنان، فلسطین، بحرین، لیبی و مصر و همچنین رژیم صهیونیستی در سال 94 پرداخته است. همچنین سعی شده است چشم‌اندازی هرچند اندک از سال آینده‌ی آن‌ها نیز ارائه گردد.

با پیشروی سریع داعش در نیمه دوم سال 2014 و انتشار اخبار و فیلم‌های زیاد از خشونت‌ها و رعب‌افکنی‌های این گروه، جامعه جهانی دچار شک نسبتاً شدیدی شد. توجه شدید افکار عمومی به این قضیه باعث شد تا توقع از قدرت‌ها برای مبارزه با داعش بالا برود.

Noskhe Jadid

آخرین مطالب