بن سلمان یا بن نایف؛ کدام حذف می‌شوند؟

  شنبه, 29 آبان 1395 ساعت 12:55

روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال نوشت که «محمد بن نایف» ولیعهد سعودی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است و به نظر نمی رسد برای دست کشیدن از تاج و تخت پادشاهی سعودی آمادگی داشته باشد و آن را حق خود می داند.

در گزارش این روزنامه که بازتابی وسیع در برخی رسانه های لبنانی داشت، آمده است: از زمان به قدرت رسیدن سلمان بن عبدالعزیزدر سعودی در ژانویه 2015، پسرش محمد بن سلمان به مدت یک سال توجه همه را به خود معطوف کرد و حتی نفر اول اصلاحات اقتصادی بلندپروازانه و جنگ سعودی علیه یمن بود.
اما امروز این دو پرونده با بحران و بی ثباتی روبه رو هستند و این مساله باعث شد انتظارهای گسترده در داخل و خارج از عربستان مبنی بر ارتقای جایگاه بن سلمان به ولیعهدی در زمان نزدیک و عبور از پسرعمویش بن نایف (ولیعهد کنونی) فروکش کند.
وال استریت ژورنال افزود: «این پیش بینی ها و انتظارها مستند به تجربه های گذشته بود چرا که «مقرن بن عبدالعزیز» ولیعهد قبلی در آوریل 2015 از منصب خود کناره گیری کرد تا راه پسر ملک سلمان برای ورود به جرگه مدعیان پادشاهی باز شود.
گمانه زنی ها در این خصوص زمانی قوت گرفت که ولیعهد کنونی مدت زمان طولانی از یک سال را در الجزائر در تعطیلات بسر برد و حتی اگر در عربستان بود، خیلی کم دیده می شد.
« اما امروز اوضاع مانند قبل نیست، محمد بن نایف ولیعهد (57 ساله) و برادر زاده سلمان در سپتامبر امسال به عنوان نماینده کشورش در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل حضور یافت و در همان ماه برای مذاکراتی حساس با «رجب طیب اردوغان » رئیس جمهوری ترکیه درباره سوریه و ایران به آنکارا سفر کرد و حتی از گروهی از مسئولان عالی رتبه نظامی آمریکا استقبال کرد».
این روزنامه آمریکائی نوشت: روابط میان شاهزادگان سعودی بسیار مبهم است و خارج از دایره محدودشان کسی از جزئیات این روابط اطلاع ندارد اما کاملا پیداست که جایگاه محمد بن نایف تا حد زیادی تقویت شده و احتمال سرنگونی وی و گرفتن قدرت از او اگر کاملا از بین نرفته اما دست کم تا حد زیادی کاهش یافته است.
افرادی از خاندان سلطنتی و نیز برخی مسئولان غربی که با سعودی ها تعامل نزدیک دارند، بر این مساله تاکید می کنند.
«ترکی الفیصل» رئیس اسبق سازمان امنیت سعودی بتازگی در مصاحبه ای گفت که «پرونده جانشینی پادشاه روند عادی خود را طی می کند و در این زمینه رقابتی وجود ندارد»
یکی از مسئولان کاخ پادشاهی سعودی هم ادعا کرده است که « دو شاهزاده روابط دوستانه ای با هم دارند و به خوبی با یکدیگر همکاری می کنند».
اما یک عضو دیگر خاندان پادشاهی تاکید کرده است «اگرچه انتظار می رفت بن سلمان روزی پادشاه شود اما اکنون مشخص است بن نایف سهم خود را برای نشستن بر تخت شاهی می گیرد به ویژه اینکه جانشین ولیعهد با ریخت و پاش های آشکار آن هم در زمانی که از همه خواسته کمربندها را محکم بسته و به فکر صرفه جویی باشند و حتی رفتارهای او شبیه کسی نیست که می خواهد پادشاه سعودی شود».
وال استریت ژورنال می افزاید: بسیاری از سعودی ها که به روش کند و محافظه کارانه عادت کرده اند، قدرت گرفتن محمد بن سلمان (31 ساله) را یک تحول خیلی سریع می دانند.
این روزنامه آمریکائی اضافه کرد: عملکرد موفق ولیعهد سعودی در کنترل تروریسم باعث شد تا بن نایف در واشنگتن و مناطق مختلف خاورمیانه احترام بالایی برای خود کسب کند.
«سعودی ها ملک سلمان را بیش از شش دهه می شناختند و از دو دهه پیش نیز بن نایف را در بوته آزمون قرار داده اند، آنها امروز در حال شناخت بن سلمان هستند و هنوز نمی توانند قضاوتی نسبت به او داشته باشند».
«محسن العواجی »فعال سیاسی سعودی که بارها به خاطر انتقاد از حکومت سعودی به زندان افتاده، معتقد است ،« محمد بن سلمان عنصری جدید است و نمی توان در این مدت کوتاه در خصوص شخصیت و توانایی هایش قضاوت کرد».
گزارش وال استریت ژورنال افزوده است: جنگ علیه یمن که در اوایل سال گذشته میلادی آغاز شد، شیوه جدید محمد بن سلمان برای نمایش قدرت در منطقه به شمار می رفت، با این وجود سعودی ها در این پرونده شکست سختی خورده اند و حوثی ها علاوه بر اینکه همچنان بخش وسیعی از کشورشان را تحت سیطره خود دارند، قادر به شلیک موشک های دوربرد به مرکز عربستان هستند.
« برنامه اصلاحات اقتصادی و چشم انداز 2030 سعودی که با هدف کاهش وابستگی به نفت دنبال می شود اولویت دیگر شاهزاده جوان بود اما این برنامه با اقداماتی همچون کاهش حقوق و مزایا همراه شد و نتوانست نظر مساعد مردم را جلب کند».
«عبدالعزیز قاسم» حقوقدان و فعال سیاسی سعودی می گوید: محمد بن سلمان در اوایل سال درصدد کنار زدن کامل محمد بن نایف بود اما مشکلات زیادی پیش روی او قرار گرفت، از جمله اینکه نقشه های او علیه یمن ناکام ماند و برنامه بازسازی ساختار اقتصادی هم با مشکلات زیادی روبه رو شده است به ویژه اینکه مردم عربستان با این برنامه مخالفت کرده اند وهمه اینها بهترین فرصت را برای اینکه محمد بن نایف دوباره به صحنه برگردد، فراهم کرده است.
روزنامه آمریکائی نوشت: محمد بن نایف تلاش زیادی کرده تا در ذهن توده های مردم عربستان هیچ ارتباطی بین او و جنگ علیه یمن و یا اصلاحات دردناک اقتصادی برقرار نشود، براین اساس به نظر می رسد بن سلمان تاوان و هزینه اصلاحات ناکام را پرداخت خواهد کرد و سود آن نصیب بن نایف خواهد شد.

 ***

• این مطلب، صرفاً جهت اطلاعِ مخاطبان، نخبگان، اساتید، دانشجویان، تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران بازنشر یافته و الزاماً منعکس‌کننده‌ی مواضع و دیدگاه‌های اندیشکده راهبردی تبیین نیست.

 

• منبع: ایرنا

Noskhe Jadid

آخرین مطالب